poniedziałek, Październik 14, 2019
Tags Posts tagged with "kara ograniczenia wolności"

kara ograniczenia wolności

617

Coraz więcej badaczy i praktyków dostrzega naprawczy potencjał kary ograniczenia wolności. Osoby skazane za przestępstwa i wykroczenia na tę sankcję mają do wykonania najczęściej obowiązek nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne. Za tworzenie warunków do jej wykonywania odpowiada kuratorska służba sądowa we współpracy z samorządem lokalnym. Bardzo ważne jest, by wykonywane przez skazanych prace miały walor wychowawczy oraz by ich społeczna użyteczność była realna i dostrzegalna – zarówno dla samych wykonawców, jak i społeczności. By tak się stało, niezbędne jest znalezienie wspólnej perspektywy zaangażowanych podmiotów i zrozumienie celów kary.  Dopiero wówczas możemy mieć do czynienia z praktykami naprawczymi w ramach szeroko pojętej idei sprawiedliwości naprawczej. Skazani zyskują możliwość naprawienia swoich błędów na rzecz pokrzywdzonej wspólnoty (aktów wandalizmu,  zakłócenia bezpieczeństwa i porządku publicznego, etc.). 

Takie warunki zaistniały w Oleśnicy na Dolnym Śląsku. Skazani zostali skierowani przez kuratorów zawodowych II Zespołu Kuratorskiej Służby Sądowej Sądu Rejonowego w Oleśnicy do odbycia kary w ramach specjalnie przygotowanego projektu Skazani dzieciom, realizowanego przez Stowarzyszenie Podaruj Dzieciom Szczęście. Organizacja ta zajmuje się przede wszystkim niesieniem pomocy dzieciom porzuconym, osieroconym i w trudnej sytuacji życiowej. Otacza opieką rodziny w pieczy zastępczej, wpiera rodzinne domy dziecka, pomaga usamodzielniającym się wychowankom placówek.

Właśnie zakończył się I etap prac w projekcie. Sukces był możliwy dzięki dużemu zaangażowaniu społeczności lokalnej. 

Pomocy udzielono rodzinie mieszkającej w Oleśnicy – mamie samotnie wychowującej dwóch synów w wieku 6 i 14 lat. Rodzina zajmuje mieszkanie o łącznej powierzchni jedynie 21m2. W mieszkaniu była wybudowana antresola o wysokości 110 cm, gdzie rodzina w kartonach na podłodze trzymała ubrania. Dzieci nie mogły z niej korzystać. Cała trójka spała na jednym łóżku. Mama nie miała odpowiednich warunków do przygotowywania posiłków dzieciom z uwagi na brak blatu w kuchni, a dzieci nie miały warunków do nauki i odpoczynku. W całym mieszkaniu było tylko jedno źródła światła.


Remont przeprowadziło dwóch mężczyzn, wobec których sąd orzekł prace społecznie użyteczne za niealimentację. Materiały wykończeniowe dostarczyła prywatna firma z Oleśnicy. Natomiast dzięki zaangażowaniu mieszkańców miasta i jego okolic udało się wyposażyć mieszkanie, a przez to poprawić warunki w jakich żyją dzieci! Tak się tworzy społeczeństwo obywatelskie. 


Radość członków rodziny w chwili kiedy zobaczyli swoje mieszkanie po remoncie była ogromna!


Dzięki zaangażowaniu wielu osób rodzina ma nowe meble kuchenne, telewizor, stół i krzesła do wspólnego spożywania posiłków, półki na ubrania, nowe ręczniki, pościel, a przede wszystkim każde z nich ma własne miejsce do spania!

Gratulujemy twórcom projektu i kuratorom sądowym z Sądu Rejonowego w Oleśnicy. Dziękujemy za inspirujący przykład.

W dniu 28 października 2015 roku  w siedzibie Urzędu Dzielnicy Bielany m. st. Warszawy w Warszawie z inicjatywy warszawskich kuratorów sądowych odbyła się konferencja pt. „Znaczenie samorządu lokalnego w readaptacji społecznej skazanych w zakresie organizacji prac na cele społeczne w świetle zmian legislacyjnych”. Organizatorami konferencji były Sądy Okręgowe w Warszawie i Warszawie-Pradze we współpracy z Urzędem m. st. Warszawy. Konferencja objęta została honorowym patronatem Ministra Sprawiedliwości oraz Prezydenta m. st. Warszawy.

Celem konferencji było promowanie sprawnego wykonywania kary ograniczenia wolności i uświadamiania korzyści, jakie może przynieść wypracowanie efektywnego modelu jej realizowania, w związku z wejściem w życie Ustawy z dnia 20 lutego 2015 roku o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw ze szczególnym uwzględnieniem roli środowiska lokalnego w wykonywaniu kar i środków alternatywnych oraz inkluzji społecznej skazanych.

Konferencja była okazją do zintensyfikowania współpracy organów wymiaru sprawiedliwości z samorządem terytorialnym, wymiany dotychczasowych doświadczeń w zakresie organizowania wykonywania kary ograniczenia wolności i pracy społecznie użytecznej, wskazania dobrych praktyk i rozwiązań w tym zakresie, podkreślenia potencjalnych korzyści dla społeczności lokalnej oraz znaczenia tych prac dla resocjalizacji samych skazanych. W konferencji uczestniczyli: przedstawiciele Ministerstwa Sprawiedliwości z Podsekretarzem Stanu Wojciechem Węgrzynem na czele, sędziowie apelacji warszawskiej, kuratorzy zawodowi, burmistrzowie dzielnic m. st. Warszawy, przedstawiciele podmiotów, w których są lub mogą być w przyszłości wykonywane prace na cele społeczne, przedstawiciele świata nauki oraz przedstawiciele Służby Więziennej.

Konferencja przyczyniła się do podkreślenia wiodącej roli kuratorskiej służby sądowej w realizacji kar i środków alternatywnych wobec kary pozbawienia wolności.

Relacje z wydarzenia dostępne są pod następującymi linkami:

http://www.warszawa.so.gov.pl/aktualnosci-szczegoly/items/konferencja-nt-znaczenie-samorzadu-lokalnego-w-readaptacji-spolecznej-skazanych-w-zakresie-organizacji-prac-na-cele-spoleczne-w-.html

http://bip.warszawapraga.so.gov.pl/index.php?id=4&zoom=699

http://www.sw.gov.pl/pl/aktualnosci-z-terenu/news,35048,rola-samorzadow-lokalnych-w.html

http://ms.gov.pl/pl/informacje/news,7675,udzial-spolecznosci-lokalnej-w-wykonywaniu-kary.html

1083

W dniach 25-26 lutego 2016 r. we Wrocławiu odbędzie się konferencja poświęcona w całości zagadnieniu kary ograniczenia wolności. Wśród prelegentów znajdą się przedstawiciele świata nauki i praktycy. Konferencja w swoich założeniach ma stanowić także forum dobrych praktyk. Organizatorami konferencji są Dolnośląskie Stowarzyszenie Kuratorów Sądowych FRONTIS, Uniwersytet Wrocławski – Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii, Katedra Prawa Karnego Wykonawczego, Sąd Okręgowy we Wrocławiu. Adresatami konferencji są przede wszystkim sędziowie, kuratorzy sądowi, samorządowcy, przedstawicie podmiotów, w których wykonywana jest kara ograniczenia wolności. Wydarzenie odbędzie się w mogącej pomieścić 500 osób sali 1D im. Unii Europejskiej, która znajduje się w samym sercu starówki wrocławskiej, zaledwie kilkaset metrów od rynku. O szczegółach, w tym o programie konferencji i terminie zgłoszeń, organizatorzy będą informować także za pośrednictwem portalu kurator.info w kolejnych miesiącach.

951

Grzywna i kara ograniczenia wolności zgodnie z założeniami autorów ostatniej nowelizacji kodeksu karnego mają być główną reakcją na popełniane czyny przestępcze. Do tego dochodzi fakt, że większość wykroczeń kończy się ukaraniem sprawców grzywną, z której znaczna część jest później zamieniana na prace społeczne użyteczne. Kuratorom sądowym ustawodawca powierzył pierwszoplanową rolę w organizowaniu ich wykonywania. W swoim opracowaniu z 2014 r. Krzysztof Stasiak i dr Tadeusz Jedynak analizując dane statystyczne dowiedli, że „aktualnie kuratorzy nie mają „wolnych mocy” w ramach których mogliby przyjąć bliżej nieokreślony wpływ kow, psu i wywiadów diagnostycznych. Wskazuje na to liczba spraw własnych przypadająca na kuratora zawodowego, która jest o 33,9 sprawy (o 68%) wyższa od przewidywanej w standardzie” (całość opracowania dostępna na stronie Pomorskiego Stowarzyszenia Zawodowych Kuratorów Sądowych: tutaj).

Wydaje się, że powstające Centra Sprawiedliwości Naprawczej mogą stanowić realne wsparcie dla kuratorskiej służby sądowej w procesie pozyskiwania podmiotów przyjmujących do pracy skazanych i ukaranych oraz sprawnego organizowania procesu wykonawczego. Podmioty te mogą też stać się istotnym ogniwem łączącym wymiar sprawiedliwości ze społecznością lokalną, uwypuklając rolę sankcji alternatywnych dla pozbawienia wolności w realizacji idei sprawiedliwości naprawczej.

W Białymstoku Fundacja Court Watch uruchomiła drugie – po toruńskim, Centrum Sprawiedliwości Naprawczej, które współpracuje z kuratorską służbą sądową. Z tej okazji w lokalnej telewizji ukazał się materiał promujący tę inicjatywę i samą karę ograniczenia wolności. Materiał można zobaczyć tutaj. O inicjatywie możne też przeczytać na stronie Sądu Rejonowego w Białymstoku.

 

 

1070

W środowisku kuratorskim istnieją rożne poglądy na współpracę kuratorów sądowych z organizacjami pozarządowymi. Jej przeciwnicy podnoszą argumenty, że podmioty z sektora NGO nie są w stanie profesjonalnie wykonywać zadań dotąd zarezerwowanych dla podmiotów publicznych. Obawiają się też oni, że taka współpraca może w dalszej perspektywie ograniczyć rolę kuratorskiej służby sądowej. Z kolei zwolennicy otwarcia się na kooperację z  organizacjami pozarządowymi twierdzą, że jest to szansa dla kuratorskiej służby sądowej, dzięki której możliwa jest optymalizacja stosowanych procedur i skuteczniejsze realizowanie stawianych przed tą formacją celów. I choć nie wszędzie wszystko przebiega prawidłowo, istnieje coraz więcej udanych przykładów współpracy kuratorów ze stowarzyszeniami i fundacjami. Kuratorzy sądowi nierzadko też sami indywidualnie angażują się w działalność takich podmiotów. Niedawno pisaliśmy o nowosądeckim Centrum Pomocy Osobom Opuszczającym Zakłady Karne, gdzie kuratorzy sądowi współpracują ze stowarzyszeniem Sursum Corda (tutaj). Czekamy na kolejne przykłady takich działań. Chętnie o nich napiszemy na portalu kurator.info.

Tymczasem zachęcamy do lektury artykułu Macieja Waszkiewicza, pt. Skazani na NGO, który ukazał się w dniu 28.08.2015r. na portalu ngo.pl. W tekście tym opisana jest współpraca wrocławskich kuratorów sądowych ze Stowarzyszeniem Pomocy Ludzie Ludziom we Wrocławiu przy organizacji procesu wykonywania kar ograniczenia wolności i prac społecznie użytecznych.

920
źródło: Fundacja Court Watch

Minister Sprawiedliwości Borys Budka wraz ze współpracownikami odwiedził w dniu 26 sierpnia br. Sąd Okręgowy w Toruniu, gdzie spotkał się m.in. z sędziami, kuratorami sądowymi, przedstawicielami Fundacji Court Watch i reprezentantami samorządu terytorialnego. W trakcie spotkania omówiono dotychczasowe doświadczenia uczestników i obserwatorów procesu wypracowywania modelu Centrum Sprawiedliwości Naprawczej. Kolejne Centrum Sprawiedliwości Naprawczej powstaje w Białymstoku.

Kuratorzy sądowi stanowią niezwykle istotne ogniwo w tym innowacyjnym projekcie. Współpraca z organizacją pozarządową pozwala na optymalizację stosowanych przez nich procedur. Kara ograniczenia wolności i idea sprawiedliwości naprawczej coraz zauważalniej przesuwają się w centrum uwagi wymiaru sprawiedliwości, co zostało usankcjonowane nowelizacją przepisów prawa karnego, która weszła w życie dnia 1 lipca br.

O wizycie Ministra Sprawiedliwości w Toruniu można przeczytać tu. A tutaj  relacja TVP Info.

 

 

 

1277

Przedstawiciele Fundacji Court Watch przed około dwóch laty po raz pierwszy zaprosili przedstawicieli Sądu Okręgowego w Toruniu do debaty nad możliwościami implementacji idei community court do polskiego systemu prawnego.

W dniu 2 grudnia 2014 r. odbyło się spotkanie warsztatowe inicjujące powołanie w Toruniu centrum sprawiedliwości naprawczej w ramach realizacji projektu „Pilotażowe wdrożenie modelu „Community court” w Polsce jako instytucjonalnego pomostu pomiędzy wymiarem sprawiedliwości, organami samorządowymi i organizacjami społecznymi ułatwiającego realizację sprawiedliwości naprawczej w praktyce”.

W dniu 17 grudnia 2014 r. doszło do podpisania deklaracji współpracy Kuratora Okręgowego Sądu Okręgowego w Toruniu i Prezesa Fundacji Court Watch Polska przy projektowaniu Centrum Sprawiedliwości Naprawczej.   

W ramach współpracy przedstawiciele partnerskiej Fundacji przez okres około 2 miesięcy współpracowali z wyznaczonymi kuratorami zawodowymi dla dorosłych, gdzie w ramach badań uczestniczyli w czynnościach kuratorów polegających na określaniu rodzaju i miejsca wykonania kary ograniczenia wolności przez skazanych i ukaranych.

W międzyczasie Fundacja podjęła niezbędne wyzwania organizacyjne m. in. organizując licytację na rzecz tworzonego Centrum, pozyskując bazę lokalową oraz tworząc innowacyjny system wymiany informacji między służbą kuratorską a CSN w trakcie wykonywania nieodpłatnych kontrolowanych prac na cele społeczne (więcej informacji na stronie www: csn.org.pl).

Partnerzy współtworzyli kwestionariusz diagnostyczny, który ma stanowić dobrowolne narzędzie do lokalizowania obszarów najistotniejszych deficytów skazanych i ukaranych i poszukiwania najwłaściwszych rozwiązań tych niedoborów, poprzez zastępowanie ich pożądanymi działaniami.

Wymiana doświadczeń i stała współpraca doprowadziły do podpisania w dniu 19 maja 2015 r. Porozumienia o współpracy w sprawie przyjmowania skazanych do wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne.

Jednocześnie zostały określone zasady ochrony danych osobowych a Kierownik Centrum został jednocześnie administratorem bezpieczeństwa informatycznego.

Otwartość służby kuratorskiej naszego Okręgu na nawiązanie współpracy z Fundacją stanowi szersze otwarcie na postanowienia art. 38 kkw regulujące współuczestnictwo społeczeństwa wykonywaniu kar.

Centrum będące statutową jednostką Fundacji Court Watch Polska, pod kierownictwem pana Michała Popieli, ma stanowić element pośredniczący między kuratorem, jako organem powołanym do wykonania orzeczeń kary ograniczenia wolności, a docelowymi podmiotami, w których wykonywane będą prace.

Model ten wzorowany jest na dotychczasowych „kaskadowych” doświadczeniach wrocławskich, gdzie z powodzeniem od kilku lat realizowany jest projekt Per Saldo z inicjatywy i przy udziale partnera społecznego, jakim jest Stowarzyszenie Ludzie Ludziom pod wodzą pana Erazma Humiennego, którego miałem przyjemność poznać osobiście w trakcie zorganizowanej dzięki uprzejmości Kuratora Okręgowego we Wrocławiu wizycie studyjnej, z jaką przedstawiciele służby kuratorskiej z Torunia gościli na Dolnym Śląsku w marcu br.

Założeniem docelowym Pilotażu jest wykreowanie instytucji Centrum, jako podmiotu aktywnego już na etapie postępowania przygotowawczego, bądź sądowego, w którym sprawcy zwłaszcza dopuszczający się drobniejszych przestępstw i wykroczeń oraz pokrzywdzeni przez nich będą informowani o możliwości skorzystania z pośrednictwa   w konstruowaniu propozycji ugodowych, z pomocy instytucji współpracujących w celu indywidualnego ustalenia planu rehabilitacji sprawców.

Pracownicy Centrum ustalając plan będą go konsultować z kuratorami oddelegowanymi do współpracy z partnerem oraz wspólnie monitorować wykonanie planu naprawczego.

Na propozycję tworzenia zrębów sprawiedliwości naprawczej w Toruniu najaktywniej odpowiedzieli kuratorzy dlatego też pierwsze rzeczywiste działania Centrum koncentrują się wokół stworzenia docelowej instytucji dla spraw związanych z wykonaniem i popularyzacją społeczną kary ograniczenia wolności.

Projekt wpisuje się w kierunki w jakich podążać ma polski system sprawiedliwości, określone w Strategii modernizacji przestrzeni sprawiedliwości w Polsce na lata 2014-2020, w której zawarto opis modelu community court oraz apel o rozwijanie i popularyzację tej idei.

Z rozwijaniem projektu wiążę, jako przedstawiciel służby kuratorskiej, konkretne nadzieje:

– podniesienie sprawności wykonania orzeczeń;

– pozyskanie partnera społecznego wzmacniającego siłę oddziaływań resocjalizacyjnych kary polegającej na pracy na rzecz społeczności lokalnej;

– zapewnienie sprawnej i elastycznej koordynacji „popytu społecznego” na pracę – możliwość elastycznego przesuwania pracujących pomiędzy konkretnymi podmiotami ostatecznymi bez konieczności wydawania dodatkowej decyzji;

– zwiększenie odsetka spraw zakończonych w efekcie faktycznego wykonania prac., istotne zwłaszcza w perspektywie wchodzącej w życie z dniem 1 lipca 2015 r. nowej „filozofii karania”, opartej w znaczącej mierze na nieizolacyjnej karze ograniczenia wolności.

Z realizacją projektu wiążą się też pewne obawy wynikające z braku doświadczeń Fundacji Court Watch Polska w działalności resocjalizacyjnej, którym dysponuje służba kuratorska.

O ile Centrum będzie gotowe do współpracy na zasadach partnerskich i korzystania z proponowanej przez kuratorów wymiany doświadczeń, ryzyko w tym zakresie będzie minimalne.

Pełni nadziei już w tydzień po podpisaniu porozumienia kuratorzy skierowali pierwszych podopiecznych do wykonania kary w dniu 26 maja 2015 r.

Doszło też do pierwszych prób wykorzystania systemu teleinformatycznego do wymiany błyskawicznych informacji o skierowanych na konkretny wolny termin ze strony kuratorów oraz o tym czy dana osoba stawiła się w wyznaczonym terminie i dokąd została skierowana ze strony Centrum.

Jeśli pojawiają się dodatkowe informacje dla którejś ze stron są one umieszczane w zakładce danej sprawy i są widoczne dla logujących się użytkowników.

Wstępna wymiana szybkich informacji drogą elektroniczną poprzedza przekazywanie informacji w formie papierowych dokumentów, które pracownik Centrum będzie odbierał  Zespole Kuratorskiej Służby Sądowej, podczas systematycznych wizyt służących omówieniu bieżących problemów w realizacji postanowień Porozumienia.

Centrum jak i kuratorzy systematycznie poszukują dalszych końcowych partnerów dla zagwarantowania frontu prac adekwatnego dla liczby wpływających orzeczeń sądowych.

Po pozyskaniu kolejnych podmiotów, partnerzy wymieniają się informacjami na ten temat, dochodzi do podpisania porozumienia oraz poinformowania o pozyskaniu nowych miejsc pracy właściwego Organu samorządu terytorialnego oraz Prezesa Sądu Rejonowego.

Kuratorzy są obowiązani do współpracy z pracownikami Centrum w zakresie dokonywania szkoleń i instruktażu w końcowych podmiotach.

Kuratorzy jako właściwy organ postępowania wykonawczego zachowują prawo i obowiązek dokonywania kontroli w podmiotach, w których wykonywana jest kara.

Czas pokaże na ile idea community court, której propagatorami są przedstawiciele Fundacji Court Watch Polska, niewątpliwego lidera w dziedzinie monitoringu pracy sądów, a której „kibicują” kuratorzy toruńscy poszukujący rozwiązań skierowanych na podnoszenie skuteczności działań resocjalizacyjnych, spełni pokładane w niej oczekiwania w warunkach polskich.

Osobiście wierzę również, że współpraca z partnerem tworzącym w ramach realizacji projektu konsorcjum wraz z istotnymi ośrodkami akademickimi uda się zbliżyć świat nauki do problemów, z jakimi służba kuratorska boryka się w codziennej praktyce. Ewentualne badania i analizy mogą stanowić podstawę do projektowania jak najbardziej skutecznych rozwiązań prawnych i instytucjonalnych na wykonawczym etapie stanowienia systemu sprawiedliwości.

autor: Piotr Bolewicki, Kurator Okręgowy SO w Toruniu